- PL OPiP V-1-23-985
- Jednostka archiwalna
- 29.09.2009
Part of Zbiory fotograficzne
Portret świadka historii.
Kowalska Danuta
Part of Zbiory fotograficzne
Portret świadka historii.
Kowalska Danuta
Part of Zbiory fotograficzne
Portret współczesny świadka historii
Woźny Juliusz
Part of Zbiory fotograficzne
Portret współczesny Świadka Historii.
Kucharski Wojciech
Part of Zbiory fotograficzne
Portret Współczesny Świadka Historii
Skiba Roman
Relacja rozpoczyna się od opisu pracy przymusowej w Niemczech mamy Świadka. W dalszej części skupia się ona na powojennej historii rodziny Bogumiły Stachów na Ziemiach Zachodnich: życie codzienne na wsi, relacje z niemieckimi właścicielami gospodarstw, sytuacja aprowizacyjna, szkolnictwo i kwestia przekłamań w nauce historii, potajemne słuchanie Radia Wolna Europa, reakcja na orędzie bp polskich i wprowadzenie stanu wojennego, tradycje wigilijne. Zakres chronologiczny: lata 40-te XXw. - lata 80-te XXw.Miejsca wydarzeń: Częstochowa (woj. śląskie), Dachau (Niemcy), Katyń (obwód smoleński, Rosja), Legnica (woj. dolnośląskie), Malczyce (woj. pow. średzki, woj. dolnośląskie), Mazurowice (pow. średzki, woj. dolnośląskie), Radom (woj. mazowieckie), Wrocław (woj. dolnośląskie)
Kucharski Wojciech
Ryszard Ćwikliński rozpoczyna swoją relację od momentu wywiezienia jego całej rodziny (łącznie 5 osób) w bydlęcych wagonach na Syberię. Opisuje warunki w jakich przyszło im jechać oraz mieszkać. Podjęcie pracy w kołchozie przez ojca, życie codzienne w łagrze. Po ponad dwóch latach kolejne przymusowe przeniesienie do Kazachstanu (zmobilizowanie ojca do armii T. Kościuszki, śmierć matki, przeniesienie rodzeństwa do domu dziecka). W 1946r. wyjazd do Polski, spotkanie z ojcem. Podjęcie przez Świadka nauki najpierw w gimnazjum elektrycznym, potem w technikum elektrycznym, a następnie na Politechnice Wrocławskiej. Początki pracy i służby wojskowej. Zakres chronologiczny: 1940-2000Miejsca wydarzeń: Podorka (pow. dziśnieński, woj. wileńskie, ob. Białoruś), Kotłas (obwód archangielski, Rosja), Krystyn, Archangielsk (Rosja), Bałach, Pochostmyczko, Warszawa (woj. mazowieckie), Przemyśl (woj. podkarpackie), Stargard Szczeciński (woj. zachodniopomorskie), Kostrzyn nad Odrą (woj. lubuskie), Gorzów Wielkopolski (woj. lubuskie), Kraków (woj. małopolskie), Wrocław (woj. dolnośląskie), Poznań (woj. wielkopolskie), Katowice (woj. śląskie), Środa Śląska (woj. dolnośląskie), Oborniki Śląskie (woj. dolnośląskie), Włocławek (woj. kujawsko-pomorskie), Dąbroszyn (woj. woj. lubuskie), Rakoszyce (woj. dolnośląskie), Kulin (woj. dolnośląskie), Kazachstan, Kirowsk (obwód murmański, Rosja).
Skiba Roman
Part of Zbiory fotograficzne
Portret współczesny świadka historii
Woźny Juliusz
Part of Zbiory fotograficzne
Portret współczesny świadka historii
Woźny Juliusz
Jerzy Walczyński opisuje dzieciństwo podczas II Wojny Światowej, wejście wojsk niemieckich i radzieckich, ukrywanie się w lasach, zbrodnie UPA na rodzinie świadka, wywiezienie sióstr na roboty przymusowe do fabryki amunicji w Niemczech, wyjazd na Ziemie Zachodnie i Północne i relacje z niemieckimi mieszkańcami. Zakres chronologiczny: 1928-1955 Miejsca wydarzeń: Huta Stepańska (daw. pow. kostopolski, woj. wołyńskie), Wołów (woj. dolnośląskie), Malczyce (pow. średzki, woj. dolnośląski), Prawików (pow. wołoski, woj. dolnośląskie), Offenbach (Niemcy), Legnica (woj. dolnośląskie)
Walczyński Jerzy
Part of Zbiory fotograficzne
Portret współczesny świadka historii
N.N.
Relacja Stanisława Nideckiego opisuje organizacje życia w powojennych Malczycach, podjęcie pracy na kolei, wznowienie działalności fabryki papieru, sytuacje rodzin Niemieckich. Przeprowadzka do Wrocławia z żoną.Zakres chronologiczny: 1945-1960 Miejsca wydarzeń: Wrocław (woj. dolnośląskie), Mazurowice (woj. dolnośląskie), Malczyce (woj. dolnośląskie), Kraków (woj. małopolskie), Wołów (woj. dolnośląskie), Włocławek (woj. kujawsko-pomorskie), Legnica (woj. dolnośląskie), Szczecin (woj. zachodniopomorskie)
Nidecki Stanisław
Lesław Miller opisuje dzieciństwo we Lwowie, studia dziennikarskie, założenie gazety "Nowiny Jeleniogórskie" w 1958 roku, pracy w "Słowie Polskim" w latach 70tych, działalność wydawniczą w okresie PRL i współcześnie. Zakres chronologiczny: 1937-2007 Miejsca wydarzeń: Lwów, Wrocław (woj. dolnośląskie), Malczyce (pow. średzki, woj dolnośląskie), Warszawa (woj. mazowieckie), Chojnów (pow. legnicki, woj. dolnośląskie), Witków (pow. wałbrzyski, woj. dolnośląskie), Jelenia Góra (woj. dolnośląskie), Gryfów Śląskie (pow. lwówecki, woj. dolnośląskie)
Miller Lesław
Part of Zbiory fotograficzne
Portret współczesny świadka historii.
N.N.
Part of Zbiory fotograficzne
Portret współczesny świadka historii.
Skiba Roman
Relacja Bolesława Dula, kresowiaka, kaprala LWP, dotycząca życia w Horodkowie przed wojną, wywózki do Rosji i pracy przymusowej w tartaku, powołania do I Armii Wojska Polskiego, i służby w 5. pułku piechoty 2. Warszawskiej Dywizji Piechoty oraz pierwszych lat powojennych na tzw. Ziemiach Odzyskanych; świadek opisuje szczegóły wysiedlenia i transportu do Swierdłowska (dziś Jekaterynburg), warunki pracy i mieszkania, a następnie powołanie do wojska; opowiada o ćwiczeniach w Sielcach nad Oką, próbie forsowania Wisły pod Puławami, postój w Warszawie w czasie trwania Powstania Warszawskiego, zdawkowo wspomina o walkach na Wale Pomorskim; opisuje też odnalezienie rodziny ekspatriowanej na Dolny Śląsk i okoliczności zamieszkania w Lipnicy; mniej szczegółowo opowiada o swojej edukacji na Kresach Wschodnich i stosunkach z Ukraińcami przed wojną. Zakres chronologiczny: 1932-1946 Miejsca wydarzeń: Horodków (daw. pow. Rohatyn, Ukraina, wieś nieistniejąca), Rogatin (Rohatyn, daw. woj. stanisławowskie, Ukraina), Nowy Zawod (obłast swierdłowska, Federacja Rosyjska), Sel'cy (Sielce nad Oką, Federacja Rosyjska), Puławy (woj. świętokrzyskie), Warszawa (woj. mazowieckie), Lublin (woj. lubelskie), Żagań (woj. dolnośląskie), Lipnica (pow. Środa Śląska, woj. dolnośląskie), Żytmierz (Ukraina), Chełm (woj. lubelskie), Smoleńsk (Rosja), Kowel (Ukraina), Bydgoszcz (woj. kujawsko-pomorskie), Piła (woj. wielkopolskie), Mława (woj. mazowieckie), Opole (woj. opolskie), Berlin (Niemcy)
Dul Bolesław
Relacja Anieli Sławik dotycząca czasu II Wojny Światowej w Łopusznej na Ukrainie, zbrodni ukraińskich popełnianych na ludności polskiej, zakończenia wojny, ucieczki przed banderowcami, drogi na tzw. Ziemie Odzyskane i pierwszych lat w nowym miejscu zamieszkania. Zakres chronologiczny: 1939-1955 Miejsca wydarzeń: Lopušna (Łopuszna, daw. woj. lwowskie, Ukraina), Krynica-Zdrój (woj. małopolskie), Chomiąża (pow. średzki, woj. dolnośląskie), Malczyce (pow. średzki, woj. dolnośląskie), Nowy Sącz (woj. małopolskie), Legnica (woj. dolnośląskie)
Sławik Aniela
Relacja Anny Strzelczyk, wspominająca zakończenie I Wojny Światowej w jej rodzinnej wsi oraz swoje losy podczas II Wojny Światowej; okresowi międzywojennemu świadek poświęca ledwie kilka zdań, wspomina rodzinę niemiecką, u której pracowała sezonowo, niechętną osobie Hitlera; główne wątki w relacji to ucieczka przed wojskami niemieckimi we wrześniu 1939 r. oraz praca przymusowa w fabryce broni w Dinslaken koło Essen; świadek wspomina szczegółowo poszczególne wydarzenia i osoby; wspomina też niemiecką administrację w okolicach Wielunia oraz osobę zarządcy, Ślązaka życzliwego Polakom; później świadek opisuje swoje małżeństwo i motywy przyjazdu na tzw. Ziemie Odzyskane oraz swoje pierwsze lata w Malczycach; zapytana wspomina też zbrodnie niemieckie na Żydach w czasie wojny; pojawiła się też kwestia zakłamywania historii przez władze komunistyczne. Zakres chronologiczny: 1914-1950 Miejsca wydarzeń: Naramice (pow. wieluński, woj. łódzkie), okolice Zduńskiej Woli (woj. łódzkie), Dinslaken (Nadrenia Północna-Westfalia, Niemcy), Malczyce (pow. średzki, woj. dolnośląskie), Essen (Niemcy), Lututów (pow. wieruszowski, woj. łódzkie), Legnica (woj. dolnośląskie), Częstochowa (woj. śląskie)
Strzelczyk Anna
Wspomnienia Władysława Skiby dotyczące represji, jakich dopuszczali się przedstawiciele władz na mieszkańcach Kulina i okolic podczas kolektywizacji, w ramach walki z opozycją antykomunistyczną, z Kościołem i przejawami oporu społecznego; świadek wymienia nazwiska poszkodowanych, podaje istotne szczegóły Zakres chronologiczny: 1946-1956 Miejsca wydarzeń: Barysz (Ukraina), Kulin (pow. Środa Śl., woj. dolnośląskie), Wrocław (woj. dolnośląskie), Środa Śląska (woj. dolnoślaskie), Warszawa (woj. mazowieckie)
Skiba Władysław
Wspomnienia Genowefy Skiby dotyczące życia codziennego na Kresach Wschodnich II Rzeczpospolitej, repatriacji, osadnictwa i życia codziennego na Ziemiach Odzyskanych, stosunków z miejscową ludnością, nauki i pracy w szkolnictwie, kresowych tradycji kulinarnych. Zakres chronologiczny: 1937-1989 Miejsca wydarzeń: Barisz (Barysz, Ukraina), Kulin (pow. Środa Śl., woj. dolnośląskie), Cesarzowice (pow. Środa Śl., woj. dolnośląskie), Środa Śląska (woj. dolnośląskie), Piersno (pow. Środa Śl., woj. dolnośląskie), Rakoszyce (pow. Środa Śl., woj. dolnośląskie), Szczepanów (pow. średzki, woj. dolnośląskie), Złotoryja (woj. dolnośląskie), Zielona Góra (woj. lubuskie), Kożuchów (pow. nowosolski, woj. lubuskie)
Skiba Genowefa
Zarys powojennej historii Malczyc
Krótki zarys pierwszych lat powojennej historii Malczyc. Opracowanie opiera się głównie na dokumentach Gminnej Rady narodowej w Małoszynie (ówczesna nazwa Malczyc) z Archiwum Państwowego we Wrocławiu. Zakres chronologiczny 1945-1950
Stowarzyszenie Sympatyków Malczyc i Okolic
Krótka relacja Aleksandra Gucza dot. jego przeżyć wojennych, przymusowego pobytu na Ukrainie, ciężkiej sytuacji rodzinnej. Świadek myli wiele faktów historycznych. Zakres chronologiczny: 1939 - 1960. Miejsca wydarzeń: Tomaszów Lubelski (woj. lubelskie), Wrocław (woj. dolnośląskie), Legnica (woj. dolnośląskie), Malczyce (pow. średzki, woj. dolnośląskie), Moskwa (Rosja)
Gucz Aleksander
Stefania Szumlakowska - relacja
Krótka relacja Stefanii Szumlakowskiej dot. II wojny światowej, ataków ukraińskich band na ludność polską, ucieczki z rodzinnej wsi a później przyjazdu na zachód. Zakres chronologiczny: 1939- 1960. Miejsca wydarzeń: Zaleszczyki (obw. tarnopolski, Ukraina), Tłuste (obw. tarnopolski, Ukraina), Dolny Śląsk.
Szumlakowska Stefania
Kazimierz Korzeniowski - relacja
Relacja Kazimierza Korzeniowskiego, w której pierwszy fragment jest opisem fotografii rodzinnych oraz historii życia stryja - Franciszka Korzeniowskiego, w drugiej część relacji opisuje swoje doświadczenia jako działacza "Solidarności" w Państwowym Zakładzie Ubezpieczeń we Wrocławiu, stan wojenny oraz wybory w czerwcu 1989 r. Zakres chronologiczny: 1909 - 1989. Miejsca wydarzeń: Ukraińska SRR, Syberia, Wrocław (woj. dolnośląskie), Malczyce (pow. średzki, woj. dolnośląskie)
Korzeniowski Kazimierz
Relacja Zofii Korzeniowskiej dot. dzieciństwa i młodości na terenie Ukraińskiej SRR, II wojny światowej, przyjazdu do Polski w 1946 roku, osiedlenia się na ziemiach zachodnich i życia codziennego. Zakres chronologiczny: 1922 - 1981. Miejsca wydarzeń: Januszpol (Ukraina), Żytmierz (Ukraina), Malczyce (pow. średzki, woj. dolnośląskie), Berdyczów (Ukraina), Kijów (Ukraina), Bydgoszcz (woj. kujawsko-pomorskie), Warszawa (woj. mazowieckie), Leszno (woj. wielkopolskie), Wschowa (woj. lubuskie), Gdańsk (woj. pomorskie), Szczecin (woj. zachodniopomorskie), Środa Śląska (woj. dolnośląskie), Legnica (woj. dolnośląskie), Kraków (woj. małopolskie), Wrocław (woj. dolnośląskie), Świdnica (woj. dolnośląskie)
Korzeniowska Zofia
Kazimiera Jewłoszewicz - relacja
Krótka relacja Kazimiery Jewłoszewicz dot. powojennych przesiedleń, przyjazdu na Dolny Śląsk, relacji z ludnością niemiecką i życia codziennego. Zakres chronologiczny: 1944 - 1950. Miejsca wydarzeń: Żydaczów (Ukraina), Malczyce (pow. średzki, woj. dolnośląskie), Środa Śląska (woj. dolnośląskie), Rabka, Bytom (woj. śląskie), Wrocław (woj. dolnośląskie), Stryj (Ukraina), Kijów (Ukraina)
Jewłoszewicz Kazimiera
Praca konkursowa pt. Moje korzenie. Mój ród
Praca pt. Moje korzenie. Mój ród została napisana w 2002 r. przez uczennicę I Liceum Ogólnokształcącego w Środzie Śląskiej, Wiktorię Sudoł, na podstawie wspomnień jej dziadków ze strony matki i dotyczy historii dwóch rodzin: Kosieckich i Skrętkowiczów. Autorka opisuje syberyjską gehennę Marii Kosieckiej i jej pięciorga dzieci: wysiedlenie z Nowych Trok, podróż bydlęcym wagonem, trudne warunki życia codziennego w sowchozie w okolicach Bijska w Kraju Ałtajskim (chłód, brak żywności i podstawowego wypsażenia gosp. domowego, budowa ziemianki), powrót z zesłania, spotkanie z mężem w Gdyni (właściciel folwarku w Nowych Trokach, aresztowany w lutym 1944 r., zesłany do obozu, skąd trafił do armii gen. Andersa, z którą przeszedł cały szlak bojowy) i osiedlenie się w 1946 r. we Wrocławiu. Druga częśc pracy dotyczy losów rodziny Skrętkowiczów, którzy, uniknąwszy śmierci z rąk banderowców na Podolu, zostali wysiedleni na Ziemie Zachodnie i trafili do Wrocławia, skąd, po 6 tygodniach koczowania na stacji Brochów, zostali skierowani przez PUR do wsi Nippern (dziś. Mrozów), gdzie osiedli. Por.: książka Ireny Zabratyńskiej (z d. Kosieckiej), „Syberia w oczach dziecka-zesłańca” oraz opracowane przez nią zapiski z notatników ojca, Bronisława Kosieckiego, pod tytułem „Zapiski żołnierza tułacza”. miejsca wydarzeń: Nowe Troki (wileńszczyzna), Podole, Bijsk (Kraj Ałtajski, Syberia), Wrocław zakres chronologiczny: 1898-1984
Sudoł Wiktoria
Part of Zbiory fotograficzne
Portret Współczesny Świadka Historii
Kowalska Danuta
Part of Zbiory fotograficzne
Portret współczesny świadka historii
Kowalska Danuta
Part of Zbiory fotograficzne
Woźny Juliusz
Part of Zbiory fotograficzne
Portret Współczesny Świadka Historii
Skiba Roman
Part of Zbiory fotograficzne
Portret Współczesny Świadka Historii
Kowalska Danuta